تفال غزل شماره 10 حافظتفسیر غزل دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر مادوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ماشعر و ادبیاتصوت دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ماصوت غزل شماره 10 حافظغزل 10 حافظغزل دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ماغزل شماره 10 حافظغزل یاران طریقتفال حافظفال حافظ اصلیمعنای غزل دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر مامعنی غزل دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر مامعنی غزل شماره 10 حافظمعنی و تفسیر غزل شماره 10 حافظ

غزل یاران طریقت – فال حافظ


غزل یاران طریقت - فال حافظ

غزل شماره ۱۰ دیوان حافظ مستقیماً به داستان شیخ صنعان نظر داشته و «پیر ما» در مطلع غزل همان شیخ صنعان و در اینجا هسته مرکزی و شخصیت پیر تصوری حافظ است. حافظ لطف سخنش را از نشان روی خوب او می‌داند و در پایان به یار هشدار می‌دهد که از تیر آه آتشینش بترسد.

فال حافظ با معنی و تعبیر کامل و تفسیر بیت به بیت غزل شماره ۱۰ حافظ را در تحقیقستان بخوانید.


 

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما

چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما

ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون

روی سوی خانه خمار دارد پیر ما

در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم

کاین چنین رفته‌ست در عهد ازل تقدیر ما

عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است

عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما

روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد

زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی

آه آتشناک و سوز سینه شبگیر ما

تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش

رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما

 

غزل شماره ۱۰ حافظ با صدای علی موسوی گرمارودی


۱- مسیری که در آن قدم گذاشته‌ای صحیح است و خیر دنیا و عقبی در آن است، همراهان خوبی نیز در این راه با تو هستند. با بهره‌گیری از تدبیر و تفکر، هدف خود را دنبال کن و با پشتکار و دلگرمی ادامه مسیر را نیز طی کن. به زودی به جمعی اضافه خواهی شد که ممکن است سرنوشتت در آنجا تغییر کند. نشانه‌ها و پالس‌های مثبت از آن جمع دریافت خواهی کرد. اگر با تقوی و پرهیزگار باشی از گزند هر بلایی در امان می‌مانی، کارت درست می‌شود و امورات بر وفق مرادت می‌گردد.

۲- آن کسی که تو انتظارش را می‌کشیدی به راهی خلاف از انتظار تو رفته است و اکنون تو مستاصل و حیران شده ای. تو هم همان راهی را انتخاب کن که او برگزیده، زیرا کامیابی و صلاح تو در آن است، پس تردید مکن که اگر در این راه تلاش کنی ، زندگیت شیرین و گوارا خواهد شد. فقط توجه داشته باش که هرگز کاری نکنی که آه کسی دامانت را بگیرد. 


معنی و تفسیر غزل شماره ۱۰ حافظمعنی غزل دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما

 

بیت اول

 

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما
چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما

 

دیشب شیخ ما از مسجد به میکده روی آورد. هم‌مسلکان پس از این چاره ما چه باشد؟

 

درباره پیر در مصراع اول سخنان بسیاری گفته شده است. پیر رهبر و مراد در نزد عرفا است اما در دیوان حافظ از برساخته‌های اوست و نباید بیرون از شعر حافظ دنبال نظیر آن بگردیم.

 

سخن از پیر در میان اشعار حافظ بسیار به چشم می‌خورد؛ از آن جمله می‌توان به بیت «سر ز حسرت به در میکده‌ها برکردم / چون شناسای تو در صومعه یک پیر نبود» در غزل با مطلع « قتل این خسته به شمشیر تو تقدیر نبود»، بیت «نصیحتی کنمت یاد گیر و در عمل آر / که این حدیث ز پیر طریقتم یاد است» در غزل با مطلع « بیا که قصر امل سخت سست بنیادست »، بیت «پیر پیمانه کش ما که روانش خوش باد / گفت پرهیز کن از صحبت پیمان‌شکنان» در غزل با مطلع «شاه شمشادقدان خسرو شیرین دهنان»، بیت «پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت / آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد» در غزل با مطلع «صوفی ار باده به اندازه خورد نوشش باد» و… اشاره کرد.

 

اما در این غزل برخی مفسران، «پیر» را شیخ صنعان می‌دانند چرا که فحوای دو بیت اول با داستان شیخ صنعان قابل تطبیق است. شیخ صنعان پیرمردی بود که جایگاه والا و مریدانی داشت اما به عشق دخترکی ترسا همه آنان را رها کرد.

 

 

✦✦✦✦

 

 

بیت دوم

 

ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون
روی سوی خانه خمار دارد پیر ما

 

ما هواداران نمی‌توانیم از این به بعد به جانب کعبه رو کنیم، چرا که شیخ ما به خانه می‌فروش روی آورد.

حافظ در این بیت بی‌اختیار بودن خودش در برابر تصمیم و عقل و درایت پیر و اطاعت بی‌چون و چرا از او را یادآور می‌شود. حتی اگر پیر و مراد راه کاری کرد که به نظر عقل سلیم و شرع و مذهب اشتباه است، مریدان او اختیار سرپیچی ندارند.

خَمّار: می‌فروش

 

 

 

 

 

در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم
کاین چنین رفته‌ست در عهد ازل تقدیر ما

 

ما همراه همسفر و با راهنمای خود به میکده عرفان روی خواهیم آورد، چون سرنوشت ما را در روز نخست چنین رقم زده‌اند.

روز ازل: نخستین روز آفرینش. ازل زمان بی‌آغاز و همیشگی را می‌گویند.

مراد از روز ازل همان روزی است که خداوند پیش از خلق اجساد به ارواح فرمود: آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: بلی! (آیه صد و هفتاد و دو سوره اعراف).

 

✦✦✦✦

 

بیت چهارم

 

عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است
عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما

 

اگر خرد آگاه شود که دل ما در چین گیسوی یار چه حال خوشی دارد، خردمندان هم به دنبال زنجیر جنون ما دیوانگی را برمی‌گزینند.

این بیت یکی از زیبایی‌ترین جان‌بخشی‌ها را داراست. حافظ عقل را موجودی زنده تصور کرده است که اگر از جایگاه آسوده و حال خوش دل آگاه شود، جایگاه خود را که درون وجود عاقلان است ترک می‌کند تا خود را به زنجیر یا همان گیسوی آویخته یار درآویزد.

میان دیوانه و زنجیر مراعات‌النظیر هست چراکه دیوانگان را در زنجیر می‌کنند.

 

 

✦✦✦✦

 

 

بیت پنجم

 

روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد
زآن زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

 

چهره‌ی زیبای تو نشانه‌ای از حسن بر ما آشکار کرد و از آنگاه در سخن ما جز لطافت، نکویی و نغزی نتوان یافت.

آیت همان آیه و نشانه است و علامتی است تا به چیز دیگر رهنمون شود. در این بیت «روی خوب» آیه‌ای برای نشان دادن «لطف» است و لطیف آن چیزی است که حس شود بدون چگونگی و از تعابیر عاشقانه و عارفانه است.

این لطف چنان تأثیرگذار بوده است که تمامی سخن حافظ را به خوبی و لطافت مبدل ساخته است.

 

 

✦✦✦✦

 

 

بیت ششم

 

با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی
آه آتشناک و سوز سینه شبگیر ما

 

آیا آه آتشین و سوزش سحری سینه ما در دل جفاکار و بی‌رحم تو اثری خواهد داشت؟

سوز سینه شبگیر: جای صفت و مضاف‌الیه در این عبارت جابجا شده است و در اصل «سوز شبگیر سینه» بوده است.

 

 

✦✦✦✦

 

 

بیت هفتم

 

تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش
رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما

 

ای حافظ، تیر دود دل ما از فلک هم فراتر می‌رود، پس دم فروبند و بر جان خود ببخشای و از تیر آه ما خود را برحذر دار.

گاه شاعر تخلص خود را شخصیت ثانوی فرض می‌کند و او را مورد خطاب قرار می‌دهد ولی در حقیقت مقصود شاعر هشدار دادن به یار سنگین‌ دل است.

دوست داری فال حافظ بگیری ؟ روی دکمه زیر کلیک کن 🙂



نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن